مىشود و به عنوان ترياق و ضد سم نيز كاربرد دارد . ميوهء آن تونيك و بازكنندهء انسداد است . از عصارهء برگهاى تازهء آن براى رفع گوش‌درد استفاده مىشود . از خاكستر پوست درخت براى عقرب‌زدگى تجويز مىشود [ G . I . M . P ] . گرد پوست درخت فشار خون را كاهش مىدهد و مدّر است و در موارد تشمع كبد اثر مدّر و تقويت دارد . از نظر حكماى طب سنتى هليله‌ها عموما سرد و خشك هستند . و در موارد خواص و مشخصات انواع آن در كتب طب سنتى چنين آمده است : در بازار به‌طور كلى چند نوع هليله با نامهاى زير عرضه مىشود : هليلهء كابلى ، هليله سبز ، هليله زرد ، هليله سياه كه به انگليسى با نامهاى Chebulic myrobalan ، Black myrobalan و Yellow myrobalan ناميده مىشوند . طبق توضيحاتى كه در كتب طب سنتى ايرانى آمده است انواع هليله را مراحل مختلف رسيدن ميوهء هليله مىدانند و معتقدند كه اگر ميوه‌هاى بسيار كوچك درخت چيده و خشك شود به شكل زيره درمىآيد . اين نوع ميوه در بازار با نام « هليله زيره‌اى » عرضه مىشود . وقتى كه ميوه بزرگتر و در ابعاد يك جو مىشود . اين نوع را پس از خشك شدن با نام « هليله جوى » در بازار عرضه مىكنند . در مرحلهء بعدى كه كمى ميوه بزرگتر و در ابعاد يك مويز و به رنگ سياه درمىآيد آن را هليله سياه يا هليله هندى نامند . تا اينجا هيچ‌يك از انواع فوق هنوز دانه نبسته‌اند و ميوهء كامل نشده‌اند . در مرحلهء بعد كه ميوه نيم‌رس است ، خشك شدهء آن به رنگ سبز مايل به زرد درمىآيد و آن را « هليله چينى » گويند . از آن به بعد كه ميوه بيشتر رسيده است و رنگ خشك‌شدهء آن به كلى زرد است آن را « هليله اصفر » نامند . و ميوهء كاملا رسيده آن را كه به رنگ زرد مايل به سرخ است هليلهء كابلى گويند كه دانهء كوچكى در داخل آن قرار دارد . از نظر خواص معتقدند كه هليله كابلى مسهل صفرا و بلغم رقيق است . مقوى معده و دماغ و حافظه و حواس است و بازكنندهء انسداد مىباشد . در تمام اين خواص دم‌كرده و خيسانده هليله مؤثرتر از جرم خشك هليله است . در موقع دم كردن نبايد زياد جوش بخورد زيرا در اين صورت قدرت دارويى آن كاهش مىيابد . چون هليله‌ها مسهل اخلاط رقيق است و اخلاط غليظ دفع نمىشود لذا لازم است كه براى لينت بيشتر و كامل‌تر آن را با گياهان مسهل اخلاط غليظ مانند بنفشه و فلوس خيار شنبر تركيب كنند . معمولا نبايد هليله‌ها را كاملا نرم و ساييده كرد و بهتر است كه نيم‌كوفته